الهواء بأيده ) خداوند با قدرت خويش در سيارات ويژگيهاى ثابتى قرار داده است كه آنها به‌واسطه اين ويژگىها در مدار خويش حركت مىكنند و از آن خارج نمىشوند و اگر اين ويژگىهاى ثابت نبود ، اين نظام دگرگون شده و فرو مىپاشيد . واژه « أيدينا » در قرآن بر نظام اسباب هستى گفته شده است : « آيا نديده‌اند كه ما به قدرت خويش براى ايشان چهارپايانى آفريده‌ايم تا آنان مالك آنها باشند . » « 1 » ( و أمرها أن تقف مستسلمة لأمره ) اين بند ، كنايه از كمال قدرت خداوند و تحقق خواسته‌هايش است . ( و جعل شمسها آية مبصرة لنهارها ) اين بند ، اشاره به آيه‌اى از قرآن دارد : « و شب و روز را دو نشانه قرار داديم . نشانه شب را تيره‌گون و نشانه روز را روشنىبخش گردانيديم تا در آن فضلى از پروردگارتان بجوييد و تا شماره سالها و حساب عمرها و رويدادها را بدانيد و هر چيزى را به روشنى باز نموديم . » « 2 » خداوند ، خورشيد را درخشان آفريد تا همه چيز با نور او ، ديدنى باشد . ( و قمرها آية ممحوّة من ليلها ) نور ماه ، در آغاز و در پايان هر ماهى از بين مىرود . ( و أجراهما في مناقل مجراهما و قدّر مسيرهما في مدارج درجهما ) ضمير تثنيه به خورشيد و ماه بازمىگردد و آنها نزديكترين اجرام آسمانى به زمين هستند . خورشيد ، مدار خويش را در يك سال و ماه در يك ماه طى مىكند . « 3 » اين نظام از ميليون‌ها سال پيش چنين

--> ( 1 ) . أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً فَهُمْ لَها مالِكُونَ يس / 36 : 71 . ( 2 ) . وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ وَ كُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْناهُ تَفْصِيلًا اسراء / 17 : 12 . ( 3 ) . نويسنده محترم ، در بيان اين تعبير دچار بىدقتى شده‌اند . در واقع گردش زمين به دور خورشيد ، يكسال طول مىكشد . ( مترجم )